Bij mensen met astma zijn de luchtwegen continu (chronisch) ontstoken en is er een overdreven reactie op prikkels. Bij die prikkels trekken de spiertjes rond de luchtwegen samen en raakt het slijmvlies langs de binnenkant van de luchtwegen ontstoken. Het slijmvlies zwelt op en produceert meer slijm. De luchtwegen worden nauwer, hierdoor kan er minder lucht doorheen. Het ademen gaat nu moeilijker: je wordt benauwd.

Astma is erfelijk; binnen één familie hebben vaak meerdere personen astma. Dat lijkt de laatste decennia vaker voor te komen door de sterk verbeterde hygiëne van de westerse bevolking. Hierdoor zou het immuunsysteem niet genoeg worden blootgesteld aan allergenen en reageert het overgevoelig op onschuldige prikkels.

Vaak is een allergie de oorzaak van een astma-aanval. Allergische prikkels met een reactie op de luchtwegen, zijn onder andere huisstofmijt, huisdieren en stuifmeel. Maar er zijn ook andere veroorzakers zoals kou, mist, (sigaretten)rook, luchtvervuiling en sterk prikkelende geuren. Astma kan ook volgen op een lichamelijke inspanning (inspanningsastma), verkoudheid of griep.

Het is goed om de verschillende soorten astma aan te geven; allergisch astma, niet-allergisch astma, inspanningsastma en ook ernstig astma. Vaak heeft iemand meerdere vormen van astma tegelijk.

Bij astma zijn de luchtwegen altijd (chronisch) ontstoken. Verwar dit overigens niet met een longontsteking, dat is het gevolg van een infectie, bacterie of een virus. De ontsteking kent een aantal symptomen.

De belangrijkste symptomen van astma zijn:

• Benauwdheid. Eén van de meest kenmerkende symptomen. Een aanval van benauwdheid kan worden behandeld met snelwerkende, luchtwegverwijdende medicijnen.
• Hoesten. Doordat de slijmvliezen in de luchtwegen meer slijm produceren, kan je gaan hoesten. Hoesten is een natuurlijke reactie van het lichaam en zorgt ervoor dat het slijm loskomt en uitgespuugd of doorgeslikt kan worden. Slijm dat in de luchtwegen blijft zitten, maakt je benauwd.
• Piepend ademen. Door vernauwing van de luchtwegen krijgt de lucht minder ruimte om doorheen te gaan. Dit veroorzaakt een piepend, raspend of zagend geluid.
• Kortademigheid. Mensen met astma kunnen snel buiten adem zijn en hebben de neiging om naar lucht te happen. Wie kortademig is, gaat vaak sneller ademhalen of hijgen. Dit komt omdat het voelt alsof het onderste deel van de longen dichtzit, je neemt daardoor korte ademteugen.