Oxazepam

Oxazepam behoort tot de benzodiazepinen. Het werkt rustgevend, spierontspannend, vermindert angstgevoelens en beïnvloedt de overdracht van elektrische prikkels in de hersenen.

Artsen schrijven het voor bij angstgevoelens en gespannenheid, slapeloosheid en alcoholontwenning. Artsen schrijven het soms voor bij klachten in de laatste levensfase.  

• Oxazepam vermindert angst en spanning. U wordt rustig en slaapt beter. Het ontspant uw spieren en vermindert ontwenningsverschijnselen.
• Bij angst en spanning, slapeloosheid. En bij alcoholontwenning, ook om ontwenningsverschijnselen te verminderen.
• U wordt binnen 1 uur rustig en slaperig. Het werkt 6 tot 8 uur lang.
• Als u oxazepam elke dag gebruikt, dan kan het moeilijk worden om hiermee te stoppen.
• Bij angst en spanning overdag: gebruik oxazepam niet langer dan 2 maanden achter elkaar. Gebruikt u het langer? Stop dan niet in een keer. Bouw langzaam af in overleg met uw arts of apotheker.
• Als slaapmiddel: oxazepam werkt het best als u het af en toe gebruikt. Bijvoorbeeld niet vaker dan 1 keer in de 3 dagen. Gebruikt u het langer dan 2 weken achter elkaar? Bouw dan langzaam af in overleg met uw arts of apotheker.
• U kunt last krijgen van slappe spieren en geheugenproblemen. Ook kan uw coördinatie minder worden, waardoor u eerder kunt vallen.
• Ook kunt u suf, slaperig of moe worden. Ook reageert u minder snel. Heeft u last van deze bijwerkingen? Dan mag u niet autorijden.
• Gebruikt u elke dag 10 mg of minder? Dan mag u steeds 8 uur niet autorijden nadat u oxazepam heeft gebruikt.
• Gebruikt u elke dag meer dan 10 mg tot en met 50 mg? Dan mag u na iedere inname steeds 16 uur niet autorijden.
• Gebruikt u elke dag meer dan 50 mg? Dan mag u na iedere inname steeds 24 uur niet autorijden.
• Pas op met alcohol. Dit kan u nog suffer maken.
• Gebruikt u oxazepam als slaapmiddel? Deze bijwerkingen duren tot de volgende dag.
• Bent u zwanger of wilt u zwanger worden? Vraag aan uw arts of u dit medicijn mag gebruiken. Dit medicijn kan slecht zijn voor de baby.
• Geeft u borstvoeding? Dit medicijn kan in de moedermelk komen. Vraag aan uw arts of apotheker of u dit medicijn mag gebruiken.

Angstgevoelens en gespannenheid

Verschijnselen
Iedereen is wel eens angstig. Angst is een normale reactie bij dreigend gevaar. Het leidt tot voorzichtigheid of tot vluchten, en is dus een nuttige vorm van zelfbescherming.

Soms is iemand angstig terwijl daar weinig aanleiding voor is, bijvoorbeeld als u niet naar buiten durft, of geen boodschappen durft te doen in een drukke winkel. We spreken dan van een angststoornis.

Angst geeft vaak klachten als hoofdpijn, buikpijn, slaapproblemen en prikkelbaarheid. Hevige angst kan leiden tot hartkloppingen, benauwdheid, zweten, pijn op de borst, trillen, het gevoel flauw te vallen of tintelingen in de ledematen.

Behandeling
Bij angstgevoelens en gespannenheid door hevige gebeurtenissen kunt u gedurende enkele dagen tot weken oxazepam gebruiken. Houden de angstgevoelens en gespannenheid langer aan of is er een psychische oorzaak voor? Dan worden ze meestal behandeld met psychotherapie of met antidepressiva.

Werking
Oxazepam dempt emoties en werkt daardoor kalmerend als u angstig of gespannen bent. Hierdoor verminderen ook de lichamelijke klachten, zoals hartkloppingen, buikpijn, trillen en transpireren, die vaak met angst en spanning gepaard gaan.

Dit medicijn is een tijdelijke hulp bij deze verschijnselen. Het lost de oorzaak van uw gespannenheid echter niet op. Bij zeer heftige emoties en gedurende een korte periode kan het nuttig zijn.

Effect
Ongeveer één uur na inname wordt u rustiger. Dit effect houdt zes tot acht uur aan.

Na enkele weken is er kans dat u afhankelijk bent geworden van het medicijn. U merkt dat aan ontwenningsverschijnselen als u niet meer slikt, zoals angst, hoofdpijn, spierpijn, slapeloosheid, rusteloosheid en geïrriteerdheid. Gebruik dit middel daarom niet langer dan enkele weken.

Slapeloosheid

Verschijnselen
Van slapeloosheid wordt gesproken als iemand al enige tijd slecht slaapt én daardoor overdag niet goed functioneert. Slaapproblemen komen vaak voort uit spanningen of zorgen. Maar ook lichamelijke klachten als pijn of jeuk kunnen slapeloosheid veroorzaken.

Behandeling
Als u met slaapklachten bij uw arts komt, zal de arts meestal niet meteen een slaapmiddel voorschrijven. De arts zal eerst proberen om de oorzaak van de slaapklachten te verhelpen. Bijvoorbeeld met een pijnstiller als u last heeft van pijn. Of met rustgevende adviezen als u vooral door piekeren wakker blijft liggen. Enkele van deze adviezen zijn.

• Ga overdag of vroeg in de avond sporten.
• Doe een uur voor het slapen iets ontspannends.
• Doe geen dutjes overdag.
• Houd een vast ritme aan in de tijd dat u naar bed gaat en opstaat.
• Neem geen koffie 's avonds.
• Neem geen alcohol om in te slapen.
• Neem twee tot drie uur voor het naar bed gaan geen vast voedsel.
• Zorg voor een rustige, koele slaapkamer en een lekker bed.
• Gebruik de slaapkamer niet als werk-, studeer- of tv-kamer.
• Als het slapen niet lukt, sta dan op en ga in een andere kamer iets anders doen. Ga pas weer naar bed als u moe bent.

Als deze maatregelen bij u niet helpen of niet mogelijk zijn, kan de arts gedurende enkele dagen dit medicijn voorschrijven.

Werking
Oxazepam werkt spierontspannend, rustgevend en maakt suf. Het bevordert zo dat u in slaap valt en beter doorslaapt.

Dit medicijn is vooral geschikt als u moeite heeft met inslapen en als u verwacht gedurende de nacht vaak wakker te worden.

Effect
Ongeveer één uur na inname wordt u slaperig en rustig. Zorg er daarom voor dat u thuis bent, geen ingewikkelde klussen meer moet doen en uw bed makkelijk kunt bereiken. De werking houdt zes tot acht uur aan.

Oxazepam werkt als slaapmiddel alleen goed als u het af en toe gebruikt. Bijvoorbeeld om de drie dagen. Bij dagelijks gebruik neemt de werking af omdat uw lichaam aan het effect went.

Alcoholontwenning

Verschijnselen
Als u verslaafd bent aan alcohol en hiermee wilt stoppen, kunt u last krijgen van ontwenningsverschijnselen. Bijvoorbeeld overmatig zweten, misselijkheid, hoofdpijn, prikkelbaarheid, angst, versnelde hartslag, trillen, slapeloosheid, hallucinaties en epileptische toevallen.

Behandeling
Oxazepam wordt gebruikt om gedurende de eerste paar dagen na het stoppen deze ontwenningsverschijnselen te verminderen..

Werking
Oxazepam werkt rustgevend, spierontspannend, vermindert angstgevoelens en kan epileptische toevallen voorkomen. Hierdoor verminderen ontwenningsverschijnselen, zoals angst, paniek, trillen, versnelde hartslag, zweten en slapeloosheid. U vermindert ook de kans op een epileptische aanval.

Het effect begint ongeveer één uur na inname en houdt zes tot acht uur aan.

Klachten in de laatste levensfase

Bij ernstig zieke mensen
Lorazepam wordt gebruikt bij mensen die ernstig ziek zijn of op sterven liggen. Zij kunnen lorazepam toegediend krijgen als zij zeer angstig, onrustig of verward zijn of veel pijn hebben. 

Dit medicijn kan het gewenste effect geven, zoals rust, ontspannen spieren of slaap. Soms merkt u dit effect ook op een moment dat u dat niet wilt, bijvoorbeeld de volgende dag. Dan is het een bijwerking. Dit medicijn kan ook andere bijwerkingen geven. De belangrijkste bijwerkingen zijn de volgende:

Zelden (bij 1 tot 10 op de 100 mensen)

• Slaperig zijn overdag, moe zijn of verminderd reactievermogen.

  De eerste week hebben de meeste mensen hier last van. Dit is vooral lastig bij activiteiten waarbij u moet opletten, zoals autorijden, het beklimmen van een ladder of op uw werk. Onderneem geen risicovolle activiteiten tijdens de eerste week van de behandeling. U moet dan nog aan het medicijn wennen. Kijk daarna hoe u op het medicijn reageert.

• Problemen met bewegen of vallen

  Dit medicijn maakt het moeilijker om bewegingen goed te controleren. U kunt hierdoor ook sneller vallen. Ouderen en mensen met spierziekten hebben hier de meeste kans op. Ook mensen met de ziekte van Parkinson hebben meer kans om te vallen. Heeft u hier last van? Overleg dan met uw arts. 

• Spierzwakte, krachteloos gevoel in spieren.

  Mensen met myasthenia gravis (een ernstige spierziekte) kunnen meer last krijgen van deze ziekte. Raadpleeg uw arts bij verergering van de klachten (zoals algemene spierzwakte, dubbelzien, dichtvallende oogleden, moeite met slikken, kauwen of ademhalen).

• Dubbelzien

  Dit komt door een tijdelijk effect op de oogspieren.

• In de war zijn en zeer zelden geheugenproblemen. 

  Zeer zelden kunt u last hebben van geheugenverlies, vooral 's nachts. Slaap daarom na het innemen een paar uur achter elkaar.

  Deze klachten kunnen erger worden als u dit medicijn langere tijd gebruikt. 

  Bij mensen met de ziekte van Parkinson kunnen geheugenproblemen erger worden. Overleg hierover met uw arts. 

• Verminderde gevoelens en zeer zelden depressieve gevoelens

  Dit medicijn vermindert niet alleen emoties zoals angst en spanning, maar ook positieve emoties, zoals blijdschap en een tevreden gevoel. Ook uw betrokkenheid bij en inlevingsvermogen in anderen kan verminderen. Depressieve gevoelens kunnen aan het licht komen.

• Hoofdpijn of duizelig zijn

  De bijwerking treedt vooral aan het begin van de behandeling op. 

• Minder zin in seks

• Verminderde werkzaamheid als slaapmiddel.

  Als u dit medicijn langer dan 2 weken elke dag gebruikt, werkt het minder goed als slaapmiddel. Het helpt dan niet meer of minder goed om in slaap te vallen. Gebruik dit medicijn daarom alleen af en toe.

Zeer zelden (bij minder dan 1 op de 100 mensen)

• Maagdarmstoornissen, zoals misselijk zijn, overgeven, verstopping, diarree en problemen met slikken.

  Deze bijwerkingen treden vooral in het begin van de behandeling op. Meestal helpt het als u het medicijn met wat voedsel inneemt. Blijft u er na een paar dagen nog last van houden? Neem dan contact op met uw arts.

• Meer zin in eten.

   Hierdoor ook gewichtstoename. Raadpleeg uw arts als u hier last van heeft. 

• Psychische klachten, zoals zenuwachtig voelen, onrust, prikkelbaarheid, woede en hallucinaties.

  Bij hallucinaties ziet, voelt of hoort u dingen die er niet zijn.

  Dit zijn tegenovergestelde verschijnselen dan u van dit medicijn zou verwachten. Vooral kinderen en ouderen zijn gevoelig voor deze bijwerkingen. Heeft u hier last van? Raadpleeg dan uw arts. Soms is een lagere dosering of een ander medicijn beter voor u.

• Huiduitslag

  Meestal is dit onschuldig. In zeer zeldzame gevallen ontstaat een ernstige huidaandoening met koorst, huiduitslag, blaren op de huid, lippen en op de slijmvliezen van de mond en geslachtsdelen. Stop dan met dit medicijn en waarschuw meteen een arts of ga naar de Eerstehulpdienst. Bent u overgevoelig? Dan mag u dit medicijn in de toekomst niet meer gebruiken. Geef dat door aan de apotheker. Het apotheekteam let er dan op dat u dit medicijn niet opnieuw krijgt.

• Problemen met ademhalen.

  Bij mensen met de longziekte COPD kunnen de ademhalingsklachten toenemen. Overleg hierover met uw arts.

  Heeft u tijdens uw slaap wel eens dat uw adem korte tijd stopt (slaapapneu)? U kunt hier door dit medicijn meer last van krijgen. Neem contact op met uw arts als u dat merkt.

• Afhankelijkheid als u dit medicijn voor een langere tijd gebruikt.

  U kunt last krijgen van ontwenningsverschijnselen als u stopt met het gebruik. Als u dit medicijn voor een korte tijd gebruikt is de kans hierop zeer klein. Mensen die dit medicijn langere tijd achterelkaar gebruiken hebben hier wel een grote kans op. Bouw daarom altijd geleidelijk af. Meer informatie leest u bij Mag ik zomaar stoppen?

Heeft u last van een bijwerking? Meld dit dan bij het bijwerkingencentrum lareb. Hier worden alle meldingen over bijwerkingen van medicijnen in Nederland verzameld. Ik wil een bijwerking melden

Uitleg frequenties

Regelmatig : bij meer dan 30 op de 100 mensen
Soms : bij 10 tot 30 op de 100 mensen
Zelden : bij 1 tot 10 op de 100 mensen
Zeer zelden : bij minder dan 1 op de 100 mensen

Kijk voor de juiste dosering op het etiket van de apotheek.

Hoe?

Tabletten: slik de tablet met een half glas water.

Wanneer?

Angst en spanning

• Verdeel de tabletten gelijkmatig over de dag, dus ongeveer om de 6 tot 8 uur.
• Gebruikt u dit medicijn alleen in speciale gevallen, zoals bij vliegangst? Neem het dan minstens 2 uur van tevoren in.

Slapeloosheid

• Neem het medicijn ten minste 1 uur voor u wilt gaan slapen in.
• Neem het alleen als u na inname minstens 8 uur de tijd heeft om te slapen. Als u voor die tijd wakker moet worden, zult u nog te veel last van de versuffende werking hebben.

Alcoholontwenning

• De eerste ontwenningsverschijnselen ontstaan meestal binnen 12 uur. Neem voor die tijd de eerste dosis in.
• Verdeel de tabletten gelijkmatig over de dag, dus ongeveer om de 6 tot 8 uur.

Hoelang?

Angst of spanning

• Gebruik langer dan 2 maanden achter elkaar wordt sterk afgeraden. Er is dan te veel kans dat u afhankelijk van dit middel wordt. Dit betekent dat u ontwenningsverschijnselen krijgt als u stopt met het gebruik.
• Probeer ook op een andere manier uw angst en spanning te verminderen. Vraag uw arts om advies.
• Gebruikt u dit medicijn samen met een antidepressivum? Dan is het meestal de bedoeling dat u binnen enkele weken afbouwt, omdat dan het antidepressivum begint te werken.

Slapeloosheid

• Als u dit middel af en toe eens gebruikt, kan het u goed helpen met slapen. Gebruikt u het bijna elke nacht, dan is het effect na enkele weken weg. Gebruik het daarom alleen in bijzondere situaties.
• Bij dagelijks gebruik gedurende meer dan 2 weken, heeft u kans op 'ontwenningsslapeloosheid'. Uw lichaam verwacht het effect van dit medicijn om in slaap te vallen. Gebruik het daarom alleen af en toe en nooit meer dan enkele dagen achter elkaar. Gebruik het in elk geval niet langer dan vier weken achter elkaar.

Alcoholontwenning

• De ontwenningsverschijnselen bij een alcoholverslaving zijn meestal binnen een week verdwenen. Daarna kunt u het gebruik van dit medicijn in enkele dagen afbouwen.

Angst of spanning
Het is niet schadelijk als u een dosis mist. Maar als u het middel al enkele weken gebruikt, bent u er aan gewend geraakt en kunt u bij de vergeten tablet last krijgen van ontwenningsverschijnselen. Bent u gewend 3 of 4 keer per dag een tablet te slikken, en heeft u er een vergeten? Neem nooit een dubbele dosis. Wel kunt u de tablet inhalen als u de volgende tablet minstens 3 uur later inneemt.

Slapeloosheid
Kunt u 's nachts niet slapen en wilt u alsnog een tablet innemen? Dit kan, maar houd er rekening mee dat het slaapmiddel lang blijft werken. U kunt dan moeilijk wakker worden en hebt overdag een verminderd reactievermogen.

Er bestaan slaaptabletten die korter werken. Raadpleeg uw arts, mogelijk kan hij u een korterwerkend slaapmiddel voorschrijven voor deze situaties.

Alcoholontwenning
Het is belangrijk dit middel gedurende enkele dagen consequent te gebruiken.

• Als u dit middel 4 keer per dag gebruikt: duurt het nog meer dan 1.5 uur voor u de volgende dosis normaal inneemt? Neem de vergeten dosis dan alsnog in. Duurt het nog minder dan 1.5 uur? Sla de vergeten dosis dan over.
• Als u dit middel 3 keer per dag gebruikt: duurt het nog meer dan 2 uur voor u de volgende dosis normaal inneemt? Neem de vergeten dosis dan alsnog in. Duurt het nog minder dan 2 uur? Sla de vergeten dosis dan over.

autorijden?
Het kan gevaarlijk zijn aan het verkeer deel te nemen als u dit medicijn gebruikt. Wilt u weten of u met dit medicijn mag autorijden? Beantwoord dan de vragen in het schema hieronder.

Let op: ook een (eerdere) behandeling voor een verslaving kan een reden zijn dat u niet mag autorijden. Wilt u meer informatie over autorijden bij bepaalde aandoeningen? Kijk dan op de website van het CBR.

Gebruikt u ook andere medicijnen die deze bijwerkingen geven? Let er dan op dat u meer last kunt hebben van deze bijwerkingen.

Voor meer algemene informatie kunt u het thema 'Medicijnen in het verkeer' lezen. In dit thema leest u bijvoorbeeld wat de wet zegt over medicijnen in het verkeer. Ook vindt u adviezen waarmee u rekening moet houden als u wel (weer) mag autorijden.

alcohol drinken?
Beperk het gebruik van alcohol en drink het liever niet. Door dit medicijn reageert u veel sterker op alcohol dan u gewend bent. Bovendien versterkt alcohol de bijwerkingen van dit medicijn, zoals sufheid en een verminderde coördinatie.

alles eten?
Bij dit medicijn zijn hiervoor geen beperkingen.

Dit medicijn heeft wisselwerkingen met andere medicijnen die het reactievermogen verminderen. Bij deze medicijnen is vaak op de verpakking een gele waarschuwingssticker geplakt. De effecten op het reactievermogen en coördinatievermogen versterken elkaar. Dan kan oxazepam nog langer dan zestien uur doorwerken. U kunt dan bijvoorbeeld nog langer geen autorijden.

Zwangerschap
Meld het aan uw arts en apotheker zodra u zwanger bent. Of als u dit binnenkort wilt worden. Bij gebruik voor lange tijd tijdens de laatste 3 maanden van de zwangerschap (3e trimester) kunnen bij de baby ontwenningsverschijnselen ontstaan. En bij gebruik in een hoge dosis vlak voor de bevalling kan uw kind na de geboorte zo versuft en slap zijn dat het moeite heeft met ademhalen. Gebruik dit medicijn daarom alleen als het echt nodig is. En zo kort mogelijk in een lage dosis. Weeg samen met uw arts de ernst van uw ziekte af tegen het risico voor het kind. Mogelijk kunt u (tijdelijk) een ander medicijn gebruiken.

Borstvoeding
Wilt u borstvoeding geven? Overleg dan met uw arts.

• Gebruikt u dit medicijn voor lange tijd? U kunt dit medicijn beter NIET gebruiken als u borstvoeding geeft. Er kunnen ontwenningsverschijnselen ontstaan bij de baby zodra u met dit medicijn stopt. Misschien kan uw arts u tijdelijk een ander medicijn voorschrijven, dat wel veilig is voor de baby. Of u kunt kunstvoeding geven.
• Gebruikt u dit medicijn af en toe? Het medicijn komt in kleine hoeveelheden in de moedermelk. Hierdoor is er een klein risico op bijwerkingen bij het kind. Dit merkt u doordat uw baby suf wordt en minder goed drinkt. Als uw arts vindt dat u borstvoeding kunt geven: let dan goed op deze bijwerkingen. Als deze bijwerkingen optreden, neem dan contact op met uw arts.

Als u dit middel slechts enkele dagen achter elkaar heeft gebruikt, kunt u in één keer stoppen. Er treden dan over het algemeen geen ontwenningsverschijnselen op. Heeft u het langere tijd gebruikt? Dan is de volgende informatie voor u belangrijk.

Bij gebruik overdag

• Na een aantal weken tot maanden gebruik kunt u gewend zijn geraakt aan het gevoel dat dit middel u geeft. U durft dan bijvoorbeeld alleen nog met het middel de deur uit. Mocht u dit merken, neem dan contact op met uw arts voor een advies over het afbouwen van het gebruik.
• Na een gebruik van enkele weken tot maanden moet u langzaam afbouwen. Bij plotseling stoppen, heeft u kans dat binnen enkele dagen ontwenningsverschijnselen ontstaan. Bijvoorbeeld hartkloppingen, slapeloosheid, angst, prikkelbaarheid, een gejaagd gevoel, spierkrampen, trillen en overgevoeligheid voor licht, geluid en aanraking.
• Deze ontwenningsverschijnselen zijn moeilijk te onderscheiden van angst- en spanningklachten. Het lijkt dan alsof de klachten waar u dit medicijn oorspronkelijk voor kreeg terugkomen. Start dan niet opnieuw met het middel, maar probeer op een andere manier van uw klachten af te komen. U heeft anders kans in een vicieuze cirkel terecht te komen.
• Als u de dosis gedurende enkele weken tot maanden verlaagt, heeft u geen of minder last van ontwenningsverschijnselen. Vraag uw arts of apotheker om advies over een goed afbouwschema. Soms kunt u beter eerst overstappen op een ander kalmeringsmiddel, waarmee makkelijker is af te bouwen.

Bij gebruik als slaapmiddel

• Heeft u dit medicijn meer dan twee weken achter elkaar als slaapmiddel gebruikt en gebruikt u het dan opeens niet meer? Dan heeft u kans op 'ontwenningsslapeloosheid'. Uw lichaam verwacht het effect van het slaapmiddel om in slaap te vallen. In het begin gaat het slapen daardoor weer moeilijker. Gebruik het daarom alleen af en toe en nooit meer dan enkele dagen achter elkaar. Heeft u het wel langere tijd gebruikt? Bouw de dosering dan langzaam af.

Bent u 70 jaar of ouder en denkt u erover na om te stoppen met dit medicijn? Bekijk dan het thema “Ouderen: kan ik stoppen met mijn benzodiazepine?”

Ja, u heeft een recept nodig.

Oxazepam is sinds 1964 internationaal op de markt. Het is op recept te krijgen als het merkloze Oxazepam en Oxazepamum. Het is te krijgen in tabletten.

Deze tekst is opgesteld door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Deze tekst is gebaseerd op de bijsluiter van het beschreven medicijn en op andere, wetenschappelijke bronnen. Zoals medische richtlijnen, standaarden en literatuur. Bent u benieuwd hoe het apotheek.nl-team dit doet? Bekijk dan de video. Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst. De officiële bijsluiter van dit medicijn vindt u bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen op: www.cbg-meb.nl.