Fentolamine

Fentolamine verwijdt de bloedvaten waardoor de bloeddruk daalt.

Artsen schrijven het voor bij plotselinge hoge bloeddruk door een gezwel in de bijnier, misbruik van cocaïne of XTC of plotseling stoppen met clonidine en bij (het voorkomen van) bepaalde huidaandoeningen door norepinefrine. 

• Fentolamine verwijdt de bloedvaten waardoor de bloeddruk daalt.
• Bij een plotselinge hoge bloeddruk door een gezwel in de bijnier, misbruik van cocaïne of XTC of plotseling stoppen met clonidine.
• Bij (het voorkomen van) huidaandoeningen door norepinefrine.
• U krijgt dit medicijn in het ziekenhuis van uw arts of verpleegkundige.
• U kunt last krijgen van duizelig zijn en een versnelde hartslag.
• Niet gebruiken tijdens het 1e trimester van de zwangerschap of als u zwanger wilt worden. Ook kunt u dit medicijn beter NIET gebruiken tijdens het 2e en 3e trimester van de zwangerschap. Het is niet zeker of dit medicijn veilig is voor zwangere vrouwen.
• Geeft u borstvoeding? Het is niet bekend of dit medicijn in de moedermelk komt en of het slecht voor de baby is.

Hoge bloeddruk

Klachten
Bij een hoge bloeddruk stroomt het bloed te krachtig door de bloedvaten. Dit is slecht voor de bloedvaten. Beschadigde bloedvaten geven meer kans op een beroerte (herseninfarct) en op hartziekten, zoals hartkramp (angina pectoris) en hartfalen.

Heel zelden wordt een hoge bloeddruk veroorzaakt door een gezwel in de bijnier. Dit heet een feochromocytoom. Door dit gezwel maakt het lichaam te veel adrenaline aan. Daardoor stijgt de bloeddruk. Soms is de bloeddruk steeds te hoog, soms krijgt u aanvallen van een zeer hoge bloeddruk.
Zo’n aanval kan ontstaan door druk op het gezwel, bijvoorbeeld door een bepaalde houding. Tijdens een aanval kunt u last krijgen van hartkloppingen, hoofdpijn, bleek zien, zweten, misselijkheid en diarree. Tussen de aanvallen door heeft u meestal geen klachten.

Aanvallen van een zeer hoge bloeddruk kunnen ook komen door gebruik van cocaïne of XTC. Ook kunnen ze ontstaan als u plotseling stopt met clonidine, een medicijn tegen hoge bloeddruk. Stop daarom nooit ineens met clonidine, maar bouw dit medicijn in enkele dagen geleidelijk af.

Behandeling
Feochromocytoom
In 9 van de 10 gevallen is een feochromocytoom goedaardig. Is uw bloeddruk steeds te hoog? Dan schrijft uw arts medicijnen voor om de bloeddruk te verlagen. Als het kan, wordt het gezwel daarna operatief verwijderd.

Krijgt u een aanval van een zeer hoge bloeddruk? Dan kan de arts een injectie met fentolamine geven. Dit medicijn wordt gebruikt om de periode tot de operatie te overbruggen. Ook tijdens de operatie kan de arts fentolamine geven, omdat de bloeddruk dan extra kan stijgen.

Cocaïne, XTC of plotseling stoppen met clonidine
Bij een aanval van zeer hoge bloeddruk door gebruik van cocaïne of XTC, of door plotseling stoppen met clonidine, geeft de arts direct een injectie met fentolamine.

Werking
Fentolamine verslapt de spieren in de wand van de bloedvaten. Hierdoor worden de bloedvaten wijder. Het bloed kan dan beter doorstromen en de bloeddruk daalt.

Soms schrijft uw arts naast fentolamine ook een bètablokker voor. Dit is een medicijn dat sommige bijwerkingen van fentolamine kan verminderen, zoals een snelle hartslag.

Effect
Dit medicijn werkt direct. Bij een injectie in een ader (een bloedvat) verlaagt het de bloeddruk na 1 tot 2 minuten en houdt het effect 3 tot 30 minuten aan. 

Overige huidaandoeningen

Klachten

Bij een shock is de bloeddruk heel laag. Dan is een snelle behandeling nodig met een injectie met noradrenaline (dit heet ook norepinefrine). Dit medicijn verhoogt de bloeddruk weer.
Komt noradrenaline per ongeluk naast de ader terecht? Dan kan het omliggende weefsel beschadigd raken of afsterven. Het lichaamsdeel kan dan pijnlijk, rood en gezwollen worden. Ook kan de huid ontsteken en kunnen er korsten ontstaan.

Werking 

Fentolamine kan deze bijwerking van noradrenaline voorkomen of verminderen. De arts spuit dit medicijn binnen 12 uur na de noradrenaline‑injectie net onder de huid, op de plek waar de injectie is gegeven.

Behalve het gewenste effect kan dit medicijn bijwerkingen geven. Omdat de injectie snel is uitgewerkt, verdwijnen deze bijwerkingen meestal ook snel. Bij sommige mensen die hier extra gevoelig voor zijn, kunnen de bijwerkingen langer aanhouden.

Krijgt u de injectie in een ader (een bloedvat)? Dan verspreidt het medicijn zich door het hele lichaam en kunnen bijwerkingen vaker en sterker optreden dan bij een injectie net onder de huid.

De belangrijkste bijwerkingen zijn de volgende:

Soms (bij 10 tot 30 op de 100 mensen)

• Duizelig zijn. Vooral bij opstaan uit uw bed of uit een stoel. 

  Dit gaat in het algemeen over als uw lichaam zich heeft ingesteld op het medicijn. Dit is meestal binnen enkele dagen tot weken. Mensen met hartfalen kunnen hier meer last van hebben. Als u zich duizelig voelt, sta dan niet te snel op uit bed of van een stoel. U kunt dan het best even liggen en de benen wat hoger leggen, bijvoorbeeld op een kussen. Blijft u last houden? Bespreek dit dan met uw arts.

• Versnelde hartslag en zeer zelden hartkloppingen. 

  Uw arts schrijft soms tegelijk een bètablokker voor. Dit is een medicijn dat sommige bijwerkingen kan verminderen, zoals een snelle hartslag. 
  Blijft u last houden van bijwerkingen? Neem dan contact op met uw arts.

Zelden (bij 1 tot 10 op de 100 mensen)

• Zwak gevoel. U bent erg moe en heeft weinig energie. 

• Plotselinge of langdurige lage bloeddruk, waardoor u sneller kunt flauwvallen en kan zorgen voor een hartaanval (hartinfarct).  Raadpleeg uw arts als u hier last van heeft. 

• Pijn op de borst. U kunt hier meer last van hebben bij inspanning (angina pectoris). 

  Dit middel verlaagt de bloeddruk en kan hartkloppingen geven. Overleg hierover met uw arts.

• Blozen en rood worden van het gezicht.

  Dit komt doordat de bloedvaten verwijden, waardoor uw bloeddruk kan dalen. Deze bijwerkingen gaan vanzelf weer over.

• Maagdarmklachten, zoals misselijk zijn, overgeven en diarree.

  Deze bijwerking gaat vanzelf weer over.

• Verstopte neus

Heeft u last van een bijwerking? Meld dit dan bij het bijwerkingencentrum lareb. Hier worden alle meldingen over bijwerkingen van medicijnen in Nederland verzameld. Ik wil een bijwerking melden

Uitleg frequenties

Regelmatig : bij meer dan 30 op de 100 mensen
Soms : bij 10 tot 30 op de 100 mensen
Zelden : bij 1 tot 10 op de 100 mensen
Zeer zelden : bij minder dan 1 op de 100 mensen

Hoe?

Aanval van ernstig verhoogde bloeddruk

• U krijgt dit medicijn in het ziekenhuis van uw arts of verpleegkundige.
• De arts geeft de injectie in een ader (een bloedvat), bijvoorbeeld van de arm.

Huidaandoeningen door norepinefrine

• U krijgt dit medicijn in het ziekenhuis van uw arts of verpleegkundige.
• De arts geeft de injectie vlak onder uw huid, op de plek waar norepinefrine naast het bloedvat terecht is gekomen.

Wanneer?

Aanval van ernstig verhoogde bloeddruk 

• De arts kijkt naar uw bloeddruk en bepaalt wanneer u dit medicijn nodig heeft.

Huidaandoeningen door norepinefrine 

• Heeft u huidklachten gekregen door een injectie met norepinefrine? Dan kan de arts het medicijn fentolamine geven.
• Dit moet binnen 12 uur na de injectie met norepinefrine gebeuren.

Hoelang?

Uw arts kijkt naar de resultaten en bepaalt hoelang u dit medicijn moet gebruiken.

Ja, dat kan. U mag autorijden, en u mag eten en drinken zoals u normaal doet.

Het is niet bekend of dit medicijn belangrijke wisselwerkingen heeft met andere medicijnen. 

Zwangerschap
Gebruik dit medicijn NIET tijdens de eerste 3 maanden van de zwangerschap (1e trimester) of als u zwanger wilt worden. Ook tijdens de laatste 6 maanden van de zwangerschap (2e en 3e trimester) kunt u dit medicijn beter NIET gebruiken. Er zijn niet veel zwangere vrouwen die dit medicijn hebben gebruikt. Daarom is niet zeker wat de risico's van dit medicijn zijn voor zwangere vrouwen en hun kind.

Borstvoeding
Wilt u borstvoeding geven? Het is niet bekend of dit medicijn in de moedermelk komt en of het slecht voor de baby is. 

Ja, u heeft een recept nodig.

Fentolamine is sinds 1950 internationaal op de markt. Het is te krijgen als Regitine in injecties.

Fentolamine is ook op de markt in combinatie met papaverine onder de naam Androskat, zie de tekst fentolamine met papaverine.

Deze tekst is opgesteld door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Deze tekst is gebaseerd op de bijsluiter van het beschreven medicijn en op andere, wetenschappelijke bronnen. Zoals medische richtlijnen, standaarden en literatuur. Bent u benieuwd hoe het apotheek.nl-team dit doet? Bekijk dan de video. Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst. De officiële bijsluiter van dit medicijn vindt u bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen op: www.cbg-meb.nl.