Amantadine

Amantadine is een medicijn tegen de ziekte van Parkinson.

Artsen schrijven het voor bij de ziekte van Parkinson. Soms bij psychische problemen door hersenschade.

• Amantadine verbetert in de hersenen het verstoorde evenwicht tussen de verschillende boodschapperstoffen.
• Bij de ziekte van Parkinson en ernstige klachten door de ziekte van Parkinson, zoals problemen met bewegen en veel willen gokken. Verder bij psychische klachten door hersenschade.
• Capsules: slikken met een half glas water vlak na een maaltijd.
• Bijwerkingen: opgezwollen enkels, opgezwollen onderbenen en paars-rode verkleuring van de huid.
• U kunt ook last krijgen van maagdarmklachten. Zoals misselijk zijn, verstopping en overgeven.
• Stop niet in één keer met dit medicijn. Bouw langzaam af. Bespreek dit met uw apotheker of arts.
• Rijd geen auto als u last heeft van bijwerkingen zoals duizelig zijn en psychische klachten zoals verward zijn of dingen zien of horen die er niet zijn (hallucinaties).
• Pas op met alcohol. Dit kan u nog suffer maken.
• Niet gebruiken als u zwanger bent. Het is niet zeker of dit medicijn veilig is voor de baby in uw buik.
• Geef geen borstvoeding als u dit medicijn gebruikt. Dit medicijn komt in de moedermelk en dat kan slecht zijn voor de baby. Ook maakt u minder moedermelk door dit medicijn.

Ziekte van Parkinson

Bij de ziekte van Parkinson kunnen de hersenen niet meer de goede berichten versturen, bijvoorbeeld naar de spieren.
Dit komt onder andere door te weinig dopamine in de hersenen.

Dopamine is een boodschapperstof ('neurotransmitter') waardoor zenuwen in de hersenen met elkaar kunnen communiceren.

Klachten
Er ontstaan bewegingsproblemen, zoals stijve spieren, moeite met slikken, beven en moeite met lopen en spreken. De klachten van de ziekte van Parkinson worden in de loop van de jaren steeds sterker.

Soms ontstaan andere klachten die met gedrag hebben te maken, zoals veel willen gokken.

Behandeling
De ziekte van Parkinson is niet te genezen. Medicijnen kunnen wel een deel van de klachten verminderen.

Uw arts gebruikt een stappenplan, met verschillende behandelingen na elkaar. Elk medicijn werkt namelijk maar voor een bepaalde periode. Als het minder werkt, krijgt u een andere dosering of medicijn.

Amantadine wordt gebruikt bij mensen jonger dan 65 jaar als u een hoge dosis levodopa krijgt. Door een hoge dosis levodopa kunt u een 'piek' krijgen, waardoor u last krijgt van problemen met bewegen. Amantadine helpt dit minder te maken.

U kunt amantadine ook krijgen als u last heeft van gedrag zoals veel willen gokken. Dit kan komen door de ziekte van Parkinson.

Werking
Amantadine verbetert in de hersenen het verstoorde evenwicht tussen de verschillende boodschapperstoffen, zoals te weinig dopamine en te veel acetylcholine.

Binnen 2 tot 5 dagen merkt u dat u minder stijf bent en makkelijker kunt bewegen. Ook kan er een positief effect op het trillen zijn. Als u dit medicijn krijgt voor een bepaald soort gedrag zoals gokken, dan merkt u dat u dat beter kunt beheersen.

Soms (bij 10 tot 30 op de 100 mensen)

• Dikke voeten of enkels, door vasthouden van vocht (oedeem)

• Een marmerachtige paars-rode verkleuring van de huid.

Zelden (bij 1 tot 10 op de 100 mensen)

• Maagdarmklachten, zoals misselijk zijn, overgeven, minder eetlust, verstopping en zeer zelden diarree

  Neem dit medicijn daarom bij het eten of met wat voedsel in. U heeft dan minder last van deze bijwerking. Deze bijwerking gaat meestal over als u aan dit medicijn gewend bent. Neem contact op met uw arts als u last blijft houden.

• Psychische klachten, zoals angstgevoelens, prikkelbaar zijn, nerveus zijn en moeite hebben om ergens aandacht aan te besteden. Ook depressieve gevoelens en dingen zien of horen die er niet zijn (hallucinaties).

  • Zeer zelden verward zijn en waandenkbeelden, hallucinaties of ernstig in de war zijn (psychose). Verder zelfmoordgedachten. Merkt u dit? Overleg dan direct met uw arts.
  • Heeft u schizofrenie of klachten die horen bij een psychose? Overleg met uw psychiater voor u dit medicijn gaat gebruiken. Dit medicijn kan klachten uitlokken die horen bij een psychose.
  • Mensen met psychische klachten en mensen die ouder zijn dan 65 jaar hebben meer kans op deze bijwerkingen.
  • Zeer zelden kunt u last krijgen van deze klachten als u te snel stopt met dit medicijn. Of als u al bent gestopt.
  • Neem contact op met uw arts als u last krijgt van psychische klachten. Mogelijk moet de arts de dosering aanpassen.

• Problemen met bewegen. U kunt onhandig zijn in uw bewegingen, zoals problemen met lopen of naast dingen grijpen. En u kunt moeite hebben om duidelijk te praten.
   

  Zeer zelden beven en bewegingsproblemen die lijken op tics. Deze klachten lijken op de ziekte van Parkinson. Raadpleeg uw arts als u hier last van krijgt.

• Slapeloosheid en nachtmerries

• Draaierig gevoel en duizelig zijn door lage bloeddruk. Vooral bij opstaan uit uw bed of uit een stoel. 

  Dit gaat in het algemeen over als uw lichaam zich heeft ingesteld op het medicijn. Dit is meestal binnen enkele dagen tot weken. Bent u duizelig? Sta dan niet te snel op uit bed of van een stoel. U kunt dan het best even liggen en de benen wat hoger leggen, bijvoorbeeld op een kussen. Blijft u last houden? Bespreek dit dan met uw arts.

• Droge mond, doordat u minder speeksel aanmaakt

  Heeft u in het begin van de behandeling veel last heeft van een droge mond? Dan kunt u de aanmaak van speeksel stimuleren met (suikervrije) kauwgom of door te zuigen op ijsblokjes. Door de droge mond ontstaan sneller gaatjes in uw gebit en ontstekingen van het slijmvlies van de mondholte. Poets en flos extra goed als u merkt dat u last blijft houden van een droge mond. Misschien kan de tandarts vaker controleren.

• Hoofdpijn en vermoeid zijn

• Overmatig zweten

• Hartkloppingen en zeer zelden hartfalen en hartritmestoornissen. Vooral mensen met de aangeboren vorm van de hartritmestoornis verlengd QT-interval hebben hier meer kans op. U merkt dit soms aan plotselinge duizelingen of even buiten bewustzijn raken. Gebruik dit medicijn NIET als u deze aangeboren hartritmestoornis heeft.

  Overleg met uw arts. Mogelijk kunt u overstappen op een ander medicijn.

Zeer zelden (bij minder dan 1 op de 100 mensen)

• Wazig zien

  Dit kan komen door zwelling of scheurtjes in het hoornvlies. Raadpleeg uw arts als u minder goed kunt zien.

• Epileptische aanval. Mensen met epilepsie hebben meer kans op epileptische aanvallen

  Heeft u epilepsie? Overleg met uw arts voordat u dit medicijn gaat gebruiken. Mogelijk kan uw arts de dosering verlagen.

• Ernstige klachten (maligne neurolepticasyndroom), zoals onverklaarbare koorts, heel stijve spieren, sufheid, hartkloppingen en ernstig zweten. Waarschuw dan direct een arts.

  U heeft ook kans op deze bijwerking als u opeens stopt met dit medicijn. Wilt u stoppen? Overleg eerst met uw arts.

• Huiduitslag. En uw huid kan gevoeliger worden voor UV-licht (zon, zonnebank, UV-lamp). Zonlicht, zelfs voor korte perioden, kan huiduitslag, jeuk en roodheid geven. 

  • Bescherm uw huid tegen de zon. Bijvoorbeeld met zonnebrandmiddel en beschermende kleding, zoals een hoed en een zonnebril. Ga niet onder de zonnebank.
  • Krijgt u een ernstige reactie op de zon? Stop dan met dit medicijn en waarschuw uw arts.

• Ongewild urineverlies of juist niet kunnen plassen

  Neem contact op met uw arts als u dit merkt.

• Meer zin in vrijen, meer kans op verslaving, zoals overmatig kopen, gokken, eten of medicijngebruik

   Neem contact op met uw arts als u hier last van heeft.

• Koud gevoel

• Tekort aan witte bloedcellen

  Witte bloedcellen beschermen het lichaam tegen ziektes. Bij te weinig witte bloedcellen wordt u sneller ziek. U kunt last krijgen van keelpijn, koorts en kleine wondjes in de mond. Neem contact op met uw arts als u hier last van heeft. In de vorm van: Te weinig witte bloedcellen. U kunt sneller ziek worden.  U kunt last krijgen van keelpijn, koorts en kleine wondjes in de mond. Neem contact op met uw arts als u hier last van heeft.

Heeft u last van een bijwerking? Meld dit dan bij het bijwerkingencentrum lareb. Hier worden alle meldingen over bijwerkingen van medicijnen in Nederland verzameld. Ik wil een bijwerking melden

Uitleg frequenties

Regelmatig : bij meer dan 30 op de 100 mensen
Soms : bij 10 tot 30 op de 100 mensen
Zelden : bij 1 tot 10 op de 100 mensen
Zeer zelden : bij minder dan 1 op de 100 mensen

Kijk voor de goede dosering altijd op het etiket van de apotheek.

Hoe?

Slik de capsules met een half glas water.

Wanneer?

• Slik capsules na het eten. Dan heeft u minder kans op maagklachten.
• Kies vaste tijdstippen om dit medicijn te nemen. Dan vergeet u het minder snel.
• Gebruikt u dit medicijn 1 keer op een dag? Neem het dan het liefst vlak na het ontbijt.
• Gebruik u dit medicijn 2 keer op een dag? Neem het dan het liefst vlak na het ontbijt en na het avondeten. 

Hoelang?

U gebruikt dit medicijn zolang het goed bij u werkt en u geen ernstige last heeft van de bijwerkingen. Uw arts zal regelmatig het effect van dit medicijn met u bespreken. 

Het is belangrijk dat u dit medicijn gebruikt zoals de arts heeft voorgeschreven. Bent u het medicijn vergeten in te nemen?

• Als u dit medicijn 1 keer per dag gebruikt:
  • Duurt het langer dan 8 uur voordat u de volgende capsule moet innemen? Neem de vergeten capsule dan alsnog in.
  • Duurt het korter dan 8 uur voordat u de volgende capsule moet innemen? Sla dan de vergeten capsule over. U mag geen extra capsule innemen.
• Als u dit medicijn 2 keer per dag gebruikt:
  • Duurt het langer dan 4 uur voordat u de volgende capsule moet innemen? Neem de vergeten capsule dan alsnog in.
  • Duurt het korter dan 4 uur voordat u de volgende capsule moet innemen? Sla dan de vergeten capsule over. U mag geen extra capsule innemen.
• Als u dit medicijn 3 keer per dag gebruikt:
  • Duurt het langer dan 2 uur voordat u de volgende capsule moet innemen? Neem de vergeten capsule dan alsnog in.
  • Duurt het korter dan 2 uur voordat u de volgende capsule moet innemen? Sla dan de vergeten capsule over. U mag geen extra capsule innemen.
• Als u dit medicijn 4 keer per dag gebruikt:
  • Duurt het langer dan 1 uur voordat u de volgende capsule moet innemen? Neem de vergeten capsule dan alsnog in.
  • Duurt het korter dan 1 uur voordat u de volgende capsule moet innemen? Sla dan de vergeten capsule over. U mag geen extra capsule innemen.
• Als u dit medicijn 1 keer per 2 dagen gebruikt:
  • Duurt het nog meer dan 24 uur voor u de volgende capsule normaal inneemt? Neem de vergeten capsule dan alsnog in.
  • Duurt het nog minder dan 24 uur? Sla de vergeten capsule dan over.
• Als u dit medicijn 1 keer per 3 dagen gebruikt:
  • Duurt het nog meer 2 dagen voor u de volgende capsule normaal inneemt? Neem de vergeten capsule dan alsnog in.
  • Duurt het nog minder dan 2 dagen? Sla de vergeten capsule dan over.
• Als u dit medicijn 1 keer per week gebruikt:
  • Komt u er binnen 4 dagen achter? Neem de vergeten capsule alsnog in.
  • Duurt het minder dan 3 dagen of 72 uur voordat u de volgende capsule moet innemen? Sla dan de vergeten capsule over en hervat uw normale schema.

autorijden?
Dit medicijn kan bijwerkingen veroorzaken, zoals duizelig zijn, verward zijn en hallucinaties. Heeft u hier last van? Dan mag u niet autorijden. Het kan gevaarlijk zijn aan het verkeer deel te nemen zo lang u last heeft van deze bijwerkingen. Deze bijwerkingen komen vooral de eerste dagen van het gebruik voor. Ook als de dosering omhoog gaat, kunt u (extra) last hebben van deze bijwerkingen.

Gebruikt u ook andere medicijnen die deze bijwerkingen geven? Let er dan op dat u meer last kunt hebben van deze bijwerkingen.

Let op: ook de ziekte of Parkinson of psychiatrische aandoeningen kunnen een reden zijn dat u niet mag autorijden. Overleg met uw arts of dat bij u het geval is. Wilt u meer informatie over autorijden bij bepaalde aandoeningen? Kijk dan op de website van het CBR.

Voor meer algemene informatie kunt u het thema 'Medicijnen in het verkeer' lezen. In dit thema leest u bijvoorbeeld wat de wet zegt over medicijnen in het verkeer. Ook vindt u adviezen waarmee u rekening moet houden als u wel (weer) wilt autorijden.

alcohol drinken?
Drink liever geen alcohol als u dit medicijn gebruikt. Alcohol maakt u nog suffer als u dit medicijn gebruikt. 

alles eten?
U mag eten zoals u normaal doet.

Dit medicijn heeft wisselwerkingen met andere medicijnen. In de tekst hieronder staan alleen de werkzame stoffen van deze medicijnen, dus niet de merknamen. Of uw medicijn een van die werkzame stoffen bevat, kunt u nagaan in uw bijsluiter onder het kopje 'samenstelling'.

De medicijnen waarmee de belangrijkste wisselwerkingen optreden, zijn de volgende. de volgende.

• Medicijnen tegen wanen (u gelooft of denkt dingen die niet kloppen) en hallucinaties (u ziet, voelt of hoort dingen die er niet zijn) (antipsychotica). Deze gaan de werking van amantadine tegen en maken de klachten van de ziekte van Parkinson of bewegingsstoornissen erger. Andersom vermindert amantadine de werking van antipsychotica. Overleg met uw arts als u last heeft van wanen en hallucinaties. Mogelijk kan uw arts de dosering van amantadine aanpassen. Of uw arts kan een ander medicijn voorschrijven dat deze wisselwerking niet heeft.
• Bepaalde medicijnen tegen misselijk zijn en overgeven: alizapride, droperidol en metoclopramide. Deze gaan de werking van amantadine tegen en maken de klachten van de ziekte van Parkinson of bewegingsstoornissen erger. Andersom zorgt amantadine ervoor dat deze medicijnen tegen misselijk zijn minder goed werken. Overleg met uw arts als u last heeft van misselijkheid en braken. Het medicijn domperidon mag u wel korte tijd gebruiken bij overgeven.

Zwangerschap 
Overleg met uw arts of apotheker. U kunt dit medicijn beter NIET gebruiken als u zwanger bent of binnenkort wilt worden. Over het gebruik van dit middel tijdens de zwangerschap is nog te weinig bekend. Tijdens de behandeling en tot 5 dagen na de behandeling mag u niet zwanger worden. Meld het in elk geval aan uw arts en apotheker zodra u zwanger bent of binnenkort wilt worden. Misschien kunt u overstappen op een ander medicijn. Een medicijn waarvan wel bekend is dat u het veilig kunt gebruiken.

Borstvoeding
Wilt u borstvoeding geven, overleg dan met uw arts of apotheker. U kunt dit medicijn beter NIET gebruiken als u borstvoeding geeft. Dit medicijn komt in de moedermelk. Het kan bijwerkingen bij het kind geven. Ook neemt de hoeveelheid moedermelk door dit medicijn af. Misschien kan uw arts een ander medicijn voorschrijven. Een medicijn waarvan wel bekend is dat u het veilig kunt gebruiken. Of u kunt kunstvoeding geven.

Stop niet zomaar zelf met dit medicijn. Stop alleen in overleg met uw arts. Samen met uw arts bouwt u dit medicijn langzaam af. Anders kunt u last krijgen van ernstige bijwerkingen. 

Als u in één keer stopt met dit medicijn is een kleine kans op een ernstige bijwerking genaamd het maligne neurolepticasyndroom. Dit is te merken aan onverklaarbare koorts, zeer stijve spieren, suf zijn, hartkloppingen en ernstig zweten. 

Heeft u de ziekte van Parkinson? Als u plotseling stopt met dit medicijn kunt u ernstige klachten krijgen. Zoals bewegingsstoornissen en klachten zoals verward zijn, prikkelbaar zijn en hallucinaties.

Krijgt u klachten tijdens het afbouwen? Raadpleeg dan uw arts. 

Ja, u heeft een recept nodig.

Amantadine is sinds 1964 internationaal op de markt. Het is op recept te krijgen onder de merknaam Symmetrel in capsules.

Deze tekst is opgesteld door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Deze tekst is gebaseerd op de bijsluiter van het beschreven medicijn en op andere, wetenschappelijke bronnen. Zoals medische richtlijnen, standaarden en literatuur. Bent u benieuwd hoe het apotheek.nl-team dit doet? Bekijk dan de video. Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst. De officiële bijsluiter van dit medicijn vindt u bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen op: www.cbg-meb.nl.