Alfacalcidol

Alfacalcidol is een soort vitamine D. Het zorgt voor de opname van calcium (kalk) en fosfaat uit het voedsel. Calcium en fosfaat zijn nodig voor een goede opbouw van botten en gebit.

Artsen schrijven het voor bij nierziekten met botklachten (renale osteodystrofie) en bij bepaalde bijschildklierziekten (hypoparathyreoïdie of secundaire hyperparathyreoïdie).

• Alfacalcidol is een soort vitamine D. Het heeft invloed op het evenwicht tussen calcium (kalk), fosfaat en het bijschildklierhormoon (PTH).
• Bij nierziekten met botklachten en bij bepaalde bijschildklierziekten.
• Capsules: heel doorslikken met een half glas water. De capsule niet kauwen of fijnmaken.
• Druppels: u mag de druppels NIET mengen met andere medicijnen of met vloeistoffen
• Injecties: u krijgt dit medicijn in het ziekenhuis van uw arts of verpleegkundige.
• Tijdens het gebruik van alfacalcidol zal uw arts regelmatig uw bloed controleren.
• U kunt last krijgen van te veel calcium in het bloed of urine. Dit merkt u aan een droge mond, hoofdpijn, moe gevoel, misselijk zijn, overgeven, diarree, verstopping, zweten of u moet meer plassen. Heeft u een van deze klachten? Neem dan contact op met uw arts. Uw arts zal dan de hoeveelheid calcium in uw bloed controleren.
• Verder kunt u last krijgen van huiduitslag, zoals jeuk, puistjes en bultjes.
• Bent u zwanger? Of wilt u zwanger worden? Vraag aan uw arts of apotheker of u dit medicijn mag gebruiken.
• Geeft u borstvoeding? Dit medicijn komt in de moedermelk. Het is niet zeker of dit medicijn veilig is voor de baby. Vraag aan uw arts of apotheker of u dit medicijn mag gebruiken.

Nierziekten

Alfacalcidol wordt gebruikt bij renale osteodystrofie. Door deze ziekte worden de botten zwakker en ontstaan er veranderingen aan het bot. Het kan ontstaan als de nieren niet goed werken.

Oorzaak 
De nieren regelen het evenwicht tussen vitamine D, calcium, fosfaat en bijschildklierhormoon (PTH) in het lichaam. Bij een nierziekte is het evenwicht niet goed. Vaak is er te weinig calcium en te veel fosfaat in het bloed. De bijschildklieren maken dan steeds meer PTH om meer calcium in het bloed te krijgen. Maar het lichaam haalt het calcium hiervoor vooral uit de botten. De botten worden daardoor zwakker en er ontstaan botproblemen.

Verschijnselen
U merkt zelf weinig van een verkeerd evenwicht tussen vitamine D, calcium, fosfaat en PTH. Na een langere periode kunnen de volgende botproblemen ontstaan:

• pijn in botten
• zwakke botten (botontkalking) of veranderingen aan het bot
• grotere kans op botbreuken

Werking
Alfacalcidol remt de aanmaak van het bijschildklierhormoon PTH. Ook zorgt het voor betere opname van calcium uit het voedsel. Het evenwicht tussen calcium en PTH in het bloed wordt beter en het lichaam haalt minder calcium uit de botten.

Bijschildklierziekten

Alfacalcidol wordt gebruikt bij hypoparathyreoïdie (bijschildklieren werken te langzaam) en secundaire hyperparathyreoïdie (bijschildklieren werken te hard). De bijschildklieren zijn 4 kleine orgaantjes links en rechts van de schildklier in de hals. Ze maken parathyreoïdhormoon (PTH). Dit hormoon zorgt voor meer calcium in het bloed en het prikkelt de botafbraak.

Oorzaak
Er kunnen meerdere oorzaken zijn voor te hard of te langzaam werkende bijschildklieren. Het kan te hard werken als er te weinig calcium in het bloed is door een nierziekte. Zie hierboven bij Nierziekten. Een te langzaam werkende bijschildklier kan ontstaan door bijvoorbeeld een operatie van de schildklier.

Verschijnselen
Als de bijschildklier niet goed werkt, kunt u last hebben van de volgende verschijnselen:

• tintelingen, krampen en spierzwakte
• benauwd zijn
• hartproblemen
• verlies van bewustzijn
• na een aantal jaar botontkalking (osteoporose). Dat ontstaat doordat PTH zorgt dat calcium uit de botten wordt gehaald. Het treedt vooral op bij vrouwen na de overgang.

Werking
Alfacalcidol remt de aanmaak van het bijschildklierhormoon PTH. Ook zorgt het voor betere opname van calcium uit het voedsel. Het evenwicht tussen calcium en PTH in het bloed wordt beter en het lichaam haalt minder calcium uit de botten.

Zelden (bij 1 tot 10 op de 100 mensen)

• Buikpijn

• Huiduitslag, zoals jeuk, pukkels, puistjes, rode huid.

• Te veel calcium in uw bloed of in uw urine. U kunt dit merken aan een droge mond, hoofdpijn, moe gevoel, misselijk zijn, overgeven, diarree, verstopping, zweten of u moet meer plassen.

  Heeft u een van deze klachten? Neem dan contact op met uw arts. Uw arts zal dan de hoeveelheid calcium in uw bloed controleren.

• Te veel fosfaat in uw bloed. In het begin merkt u dit aan jeuk. Na een langere periode heeft u grotere kans op hart- en vaatziekte. En u kunt botproblemen krijgen.

  Heeft u een van deze klachten? Neem dan contact op met uw arts. Uw arts zal dan de hoeveelheid fosfaat in uw bloed controleren.

Zeer zelden (bij minder dan 1 op de 100 mensen)

• Maagdarmklachten, zoals misselijk zijn, overgeven, verstopping en diarree.

  Meestal helpt het om het medicijn tijdens het eten in te nemen. Blijft u er ook na enige dagen last van houden? Neem dan contact op met uw arts.

• Hoofdpijn, en duizelig en in de war zijn
   

• Ziek, zwak en moe gevoel
   

• Spierpijn

• Verkalking van de nieren

• Nierstenen, dat zijn steentjes in uw plas. Dit kan erg veel pijn doen.

• Plotselinge nierfalen, uw nierwerking gaat plotseling achteruit. Dit merkt u aan minder plassen en donkere urine, hoofdpijn en misselijk zijn, vochtophoping zoals dikke enkels, handen of een dik gezicht.

Heeft u last van een bijwerking? Meld dit dan bij het bijwerkingencentrum lareb. Hier worden alle meldingen over bijwerkingen van medicijnen in Nederland verzameld. Ik wil een bijwerking melden

Uitleg frequenties

Regelmatig : bij meer dan 30 op de 100 mensen
Soms : bij 10 tot 30 op de 100 mensen
Zelden : bij 1 tot 10 op de 100 mensen
Zeer zelden : bij minder dan 1 op de 100 mensen

Hoe?

• Capsule: heel innemen met een half glas water. De capsule niet kauwen of fijnmaken.
• Druppels: u mag de druppels NIET mengen met andere medicijnen of met vloeistoffen, zoals water of sap.
• Injectie: u krijgt dit medicijn in het ziekenhuis van uw arts of verpleegkundige.

Wanneer?

U mag het medicijn innemen op elk moment van de dag. Het beste kunt u vaste tijdstippen kiezen, dan vergeet u minder snel een dosis.

Hoelang?

U moet dit medicijn gebruiken zolang uw nieren niet goed werken of u nierdialyse ondergaat. In het algemeen moet u dit medicijn langdurig gebruiken.

Het is belangrijk dat u dit medicijn gebruikt zoals de arts heeft voorgeschreven. Bent u het medicijn vergeten in te nemen? 

• Duurt het langer dan 8 uur voordat u de volgende dosis moet innemen? Neem de vergeten dosis dan alsnog in.
• Duurt het korter dan 8 uur voordat u de volgende dosis moet innemen? Sla dan de vergeten dosis over. U mag geen extra dosis innemen

Ja, dat kan. U mag autorijden, en u mag eten en drinken zoals u normaal doet.

Dit medicijn heeft wisselwerkingen met andere medicijnen. In de tekst hieronder staan alleen de werkzame stoffen van deze medicijnen, dus niet de merknamen. Of uw medicijn een van die werkzame stoffen bevat, kunt u nagaan in uw bijsluiter onder het kopje 'samenstelling'.

Het medicijn waarmee de belangrijkste wisselwerking optreedt, is het volgende.

• Burosumab, een medicijn gebruikt bij botziekten. Door tegelijk gebruik kunt u te veel calcium en fosfaat in uw bloed krijgen. Hierdoor kunt u klachten krijgen zoals moe zijn, misselijk zijn, overgeven, verstopping, of u moet meer plassen. Overleg hierover met uw arts.

Zwangerschap
Over het gebruik van dit medicijn tijdens de zwangerschap is nog te weinig bekend. Meld het aan uw arts en apotheker zodra u zwanger bent, of binnenkort wilt worden. In de tweede helft van de zwangerschap is het soms nodig om de dosering aan te passen.

Borstvoeding
Wilt u borstvoeding geven? Overleg dan met uw arts of apotheker. Dit medicijn komt in de moedermelk. Het is niet zeker of dit medicijn veilig is voor de baby. Misschien kan uw arts een ander medicijn voorschrijven. Een medicijn waarvan wel bekend is dat u het veilig kunt gebruiken. Of u kunt kunstvoeding geven.

U kunt op elk moment in één keer stoppen met het gebruik van dit medicijn. Uw klachten kunnen dan wel weer terugkomen. Stop daarom alleen in overleg met uw arts.

Ja, u heeft een recept nodig.

Alfacalcidol is sinds 1978 internationaal op de markt. Het is op recept te krijgen in capsules, druppels en injecties onder de merknaam Etalpha en als het merkloze Alfacalcidol.

Deze tekst is opgesteld door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Deze tekst is gebaseerd op de bijsluiter van het beschreven medicijn en op andere, wetenschappelijke bronnen. Zoals medische richtlijnen, standaarden en literatuur. Bent u benieuwd hoe het apotheek.nl-team dit doet? Bekijk dan de video. Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst. De officiële bijsluiter van dit medicijn vindt u bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen op: www.cbg-meb.nl.