Wat doen de nieren in ons lichaam?
Je hebt twee nieren: één links en één rechts, net onder je ribben aan de achterkant van je lichaam. Je kunt niet zonder nieren. Je hebt er minimaal één nodig om normaal te kunnen leven. Maar wat doen ze precies?
De nier
Een nier:
- heeft de vorm van een kidneyboon
- is ongeveer 12 centimeter lang
- weegt ongeveer 150 gram
- bestaat uit honderdduizenden nefronen (kleine filters)
Via de nierslagaders stroomt bloed de nier in. De nier bestaat uit drie delen:
- De schors
- Het merg
- Het nierbekken
De schors
De schors is de buitenkant van de nier. Hier zitten de meeste nefronen. In de schors wordt het bloed gefilterd. Afvalstoffen en overtollig vocht worden uit het bloed gehaald. Zo ontstaat voorurine. Rode bloedcellen en eiwitten blijven in het bloed; die zijn te groot om door de filters te gaan.
Het merg
Het merg is het middelste deel van de nier. Hier wordt de voorurine nog verder gefilterd. Belangrijke stoffen en een deel van het vocht gaan terug het bloed in. Wat overblijft is urine.
Het nierbekken
Het nierbekken vangt de urine uit het merg op. Van hieruit stroomt de urine via de urineleiders naar de blaas.
De belangrijkste functies van de nieren
Onze nieren zijn onmisbaar. Ze hebben drie grote taken:
Bloed zuiveren
Tijdens de stofwisseling ontstaan afvalstoffen. Deze zijn schadelijk.
De nieren zorgen dat:
- afvalstoffen worden uitgescheiden
- overtollig vocht wordt verwijderd
- ongewenste stoffen (zoals medicijnenresten) worden afgebroken
Nuttige stoffen, eiwitten en bloedcellen blijven in het bloed.
Het regelen van vocht en zouten
De nieren zorgen dat je lichaam precies genoeg vocht en zouten heeft.
- Drink je veel? Dan maak je meer urine.
- Zweet je veel? Dan maak je minder urine.
Zo blijft de vochtbalans stabiel.
Ook regelen de nieren hoeveel zouten (elektrolyten) in het bloed zitten, zoals natrium en kalium.
Het maken van hormonen
De nieren maken belangrijke hormonen:
- Erytropoëtine (EPO): stimuleert het beenmerg om rode bloedcellen te maken
- Renine: helpt bij het regelen van je bloeddruk
Vitamine D
De nieren zetten vitamine D om in de actieve vorm. Deze vorm heb je nodig om calcium uit voeding op te nemen. Calcium is belangrijk voor sterke botten en goede spierwerking.
Hoeveel filteren de nieren eigenlijk?
Een volwassene heeft ongeveer 5 tot 6 liter bloed. Toch stroomt er elk uur zo’n 60 liter bloed door de nieren. Dat betekent dat je nieren je volledige bloedinhoud meer dan 200 keer per dag filteren.