Schimmelinfecties van de huid

Wanneer de barrièrefunctie van de huid afneemt, kunnen schimmels de huid binnendringen. In dit artikel lees je over de verschillende schimmelinfecties die dan kunnen ontstaan en hoe je ze kunt behandelen.

Huidschimmel

Bij iedereen komen op de huid schimmels en gisten voor. Deze kunnen, wanneer de bescherming van de huid minder goed werkt, de huid binnendringen en daar gaan groeien. Wanneer er plekken op de huid ontstaan, spreekt men met een medische term van een dermatomycose oftewel een schimmelinfectie van de huid. Deze gaat vaak gepaard met flinke jeuk.

Schimmels die huidschimmel veroorzaken zijn besmettelijk. Je krijgt ze via huidschilfertjes van een ander met een schimmelinfectie. Of ze bij jou ook een infectie veroorzaken hangt van onder andere je afweer af.

Oppervlakkige en diepe infecties

Huidschimmelinfecties worden ingedeeld naar hun locatie op het lichaam. Ook wordt er onderscheid gemaakt tussen oppervlakkig en diep. Bij een diepe huidinfectie heeft de schimmelinfectie zich tot onder de hoornlaag van de huid uitgebreid. Een schimmel diep in de huid, kan van een (huis)dier komen. Ga dan met je (huis)dier naar de dierenarts. Die kan je dier op schimmels controleren en behandelen.

Verschillende oppervlakkige schimmelinfecties van de huid

Tinea corporis is een schimmelinfectie van het gezicht, de hals, romp en armen en benen. Vaak heeft deze infectie scherp begrensde, schilferende, rode plekken die vanuit het midden weer genezen. Zo ontstaan ringvormen en daarom wordt de aandoening ook wel “ringworm” genoemd.

Tinea manis is een schimmelinfectie van de hand en vingers. Het wordt gekenmerkt door jeuk, roodheid, schilfering en soms blaasjes op de hand en vingers.

Tinea pedis is een schimmelinfectie van de voet en tenen. Het wordt gekenmerkt door schilfering en kloofjes tussen de tenen (meestal tussen de vierde en vijfde teen), jeukende blaasjes aan de voetzolen of rode, schilferende huidafwijkingen op voetzolen of aan de voetranden. Lees meer over voetschimmel.

Intertrigo is een schimmelinfectie die ontstaat doordat huidgedeelten tegen elkaar aanliggen in huidplooien. Er ontstaat dan een vochtige omgeving waarin de schimmel Candida albicans goed gedijt. Het komt voor in de liezen, tussen de billen (luieruitslag), onder de borsten, onder de oksels en tussen de tenen. De plekken worden ook wel “smetplekken” genoemd. Intertrigo wordt gekenmerkt door felrode, nattende, scherp begrensde, satellietvormige, jeukende plekken met schilfering aan de rand.

Behandeling van oppervlakkige schimmelinfecties van de huid

Ringworm (tinea corporis), hand- en voetschimmel (tinea manis entinea pedis) en smetplekken (intertrigo) kun je zelf behandelen met een antischimmelcrème. Bijvoorbeeld miconazol (Daktarin®), sulconazol (Myk®) of clotrimazol (Canesten®). De drie eerstgenoemde huidaandoeningen kunnen ook behandeld worden met terbinafinecrème (Lamisil®). Breng het middel dagelijks op en rond de aangedane huid aan, volgens de bijsluiter. Ga hiermee door totdat de huidafwijking geheel is verdwenen plus nog een extra week hierna. Dit is meestal na twee tot zes weken.

Miconazol kan de werking van sommige bloedverdunners veranderen. Gebruik je bloedverdunners? Vraag je apotheker of je dan een crème met miconazol mag gebruiken. Overleg altijd met je apotheker wat zij zouden adviseren bij een bepaald type schimmel. Iedere schimmel heeft zijn eigen behandelplan.

Bij voetschimmel is het verstandig eerder gedragen schoenen met een antischimmelstrooipoeder te behandelen.

Er zijn omstandigheden waarbij de natuurlijke bescherming van de huid tegen schimmels is verminderd:

Door vocht en warmte verweekt de huid.
Door veelvuldig gebruik van zeep en shampoo worden beschermende vetten op de huid verwijderd.
Door strakke, schurende kleding kan de huid beschadigd raken.
Ouderen, mensen met diabetes, huidziekten of mensen met een verminderde weerstand zijn gevoeliger voor schimmelinfecties.

Tips om de groei van schimmels tegen te gaan

Gebruik geen zeep om je huid te wassen. Wanneer je toch zeep wilt gebruiken, gebruik dan een neutraal product bijvoorbeeld een PH5-wastablet of wasemulsie zodat de zuurgraad van je huid niet wordt aangetast. Spoel hierna de huid goed af.
Droog de huid goed af en gebruik telkens een schone handdoek.
Gebruik talkpoeder in lichaamsplooien om de huid droog te houden.
Draag dagelijks schone sokken en ondergoed van katoen.
Draag ruim zittende kleding die niet knelt of schuurt.
Draag slippers in openbare ruimtes zoals zwembaden.

Wanneer naar de huisarts?

Een diepe schimmelinfectie wordt door de huisarts met tabletten behandeld. Neem ook contact op met je huisarts wanneer bij voetschimmel de voetzool en voetrand verdikt is, met kloofjes en schilfering (mocassinpatroon). Voetschimmel met mocassinpatroon wordt door de huisarts met tabletten behandeld.

Maak een afspraak bij je huisarts als je meerdere weken hebt gesmeerd met een crème tegen schimmel en de plekken zijn niet weg.