Hepatitis-A-vaccin

Hepatitis-A-vaccin bevat dode hepatitis-A-virussen. Het beschermt tegen infecties met het hepatitis A-virus. Dit virus zorgt voor leverontsteking. 

Artsen schrijven deze vaccinatie voor bij mensen die meer kans hebben om besmet te raken met het hepatitis-A-virus. Dit geldt bijvoorbeeld voor:

• mensen met een leverziekte;
• mensen met veel wisselende seksuele contacten, vooral bij anale seks. Of bij mannen die seks hebben met mannen (MSM);
• reizigers naar landen waar hepatitis A heerst;
• mensen die samenleven met personen die hepatitis A hebben. 

• Hepatitis-A-vaccin beschermt tegen infecties met het hepatitis A-virus. Dit virus zorgt voor leverontsteking.
• Om hepatitis A te voorkomen.
• Uw arts of verpleegkundige geeft de injectie in een spier. U krijgt meestal 2 vaccinaties. Na 1 vaccinatie bent u 1 jaar beschermd. Na 2 vaccinaties bent u 30 jaar beschermd.
• De plaats van de injectie kan wat rood, pijnlijk, gevoelig of gezwollen worden. Dit gaat vanzelf weer over.
• U kunt verder last krijgen van griepklachten, hoofdpijn, moe zijn of snel geïrriteerd raken. De griepklachten duren meestal 1 of 2 dagen.
• U mag dit medicijn gebruiken als u zwanger bent. Of zwanger wilt worden.
• U mag dit medicijn gebruiken als u borstvoeding geeft.

Infecties met virussen

Hepatitis A is een ontsteking van uw lever veroorzaakt door een virus. Er bestaan verschillende soorten hepatitisvirussen. Ze worden met letters aangeduid: A, B en C. Hier gaat het om virustype A en de ziekte hepatitis A.

Hepatitis A 
Meestal merkt u weinig van een besmetting met hepatitis A. U kunt klachten krijgen zoals moe zijn, afvallen, zich ziek voelen, minder zin hebben in eten, misselijk zijn, diarree, koorts en buikpijn. Na een paar dagen kan een gele verkleuring van de huid en oogwit ontstaan (geelzucht). Ook kan uw urine donker worden als cola en uw ontlasting (poep) kan een grijs-witte kleur krijgen. Dit kan in een paar weken weer minder worden, maar dat kan ook langer zijn, soms wel 3 maanden. Tijdens deze klachten is iemand erg besmettelijk, via de eigen ontlasting (poep).

Oorzaak 
Hepatitis A is een heel besmettelijke ziekte. U kunt de ziekte krijgen als u het virus binnenkrijgt via kleine restjes poep van een andere persoon. Bijvoorbeeld door besmet eten of drinken. Of bij (anale) seks of besmette seksspeeltjes. 

Hepatitis A voorkomen 
U kunt zich laten vaccineren tegen hepatitis A. U krijgt dan een injectie. Na injectie maakt het lichaam afweerstoffen tegen het virus. Als u dan in aanraking komt met levende virussen, kan uw lichaam deze goed bestrijden. De inenting werkt meestal al binnen 2 weken, en zeker binnen 4 weken.

Na de eerste inenting bent u ten minste 1 jaar goed beschermd. Krijgt u een tweede inenting? Dan bent u minstens 30 jaar beschermd tegen hepatitis A.

Reist u naar een gebied waar hepatitis A voorkomt? Neem dan ook de volgende maatregelen.

• Ontsmet uw handen met handdesinfectans ná gebruik van het toilet. En vóór u gaat koken en vóór u gaat eten.
• Drink alleen water uit verzegelde flessen of gekookt water, drink géén kraanwater.
• Gebruik geen ijsklontjes, deze worden vaak van kraanwater gemaakt.
• Eet alleen verpakt ijs.
• Was groente en fruit in schoon (gekookt) water. Fruit moet u eerst schillen.
• Eet geen rauw of halfrauw vlees of schelpdieren.
• Maak minimaal een keer per dag het toilet schoon met wegwerpdoekjes.
• Verschoon dagelijks de handdoek in het toilet.
• Houd uw nagels kort.
• Poets uw tanden met water uit een verzegelde fles.
• Gebruik geen washandjes, handdoeken en tandenborstel die iemand anders ook gebruikt.

Voor meer informatie zie het Landelijk Centrum Reizigersinformatie www.lcr.nl

Vaccinaties

De vaccinatie wordt gegeven aan mensen die extra kans lopen op hepatitis A, zoals:

• mensen met een leverziekte;
• mensen met veel wisselende seksuele contacten, vooral bij anale seks. Of bij mannen die seks hebben met mannen (MSM);
• reizigers naar landen waar hepatitis A heerst.
• mensen die samenleven met personen die hepatitis A hebben;
• mensen die werken bij crèches, peuterspeelzalen, basisscholen, tehuizen voor verstandelijk gehandicapten en in de opvang voor bijvoorbeeld vluchtelingen of dakloze mensen;
• dragers van hepatitis B of C-virus, omdat zij meer kans hebben op infectie met hepatitis A;
• mensen die drugs spuiten;

Apotheken kunnen u informeren over de landen waar hepatitis A vooral voorkomt. En ook reisorganisaties, GGD’en, huisartsen en het Landelijk Centrum Reizigersinformatie (www.lcr.nl).

Voor de reizigersvaccinaties kunt u terecht bij GGD’en en centra die gespecialiseerd zijn in reizigersadvisering. Mensen die ooit al hepatitis A hebben gehad, hoeven niet tegen hepatitis A te worden ingeënt. Zij zijn hun leven lang beschermd tegen deze ziekte.

Behalve het gewenste effect kan dit vaccin bijwerkingen geven. Deze ontstaan vooral doordat uw afweersysteem denkt dat er sprake is van een echte infectie. De bijwerkingen zijn dus een signaal dat het vaccin werkt.

De belangrijkste bijwerkingen zijn de volgende.

Soms (bij 10 tot 30 op de 100 mensen)

• Pijn, rode huid, warmte, zwelling of gevoeligheid op de plaats van de injectie. Zelden harde en blauwe plek op de plaats van injectie. Zeer zelden jeuk, bloeduitstorting, korstjes of een doof gevoel op de plaats van injectie

  Deze klachten gaan binnen een paar dagen over.

• Moe zijn, hoofdpijn en snel geïrriteerd raken. Zeer zelden aanval van erge hoofdpijn (migraine). 

Zelden (bij 1 tot 10 op de 100 mensen)

• Griepachtige klachten, zoals koorts of slaperig zijn. Zeer zelden koude rillingen. 

  Deze klachten duren meestal 1 tot 2 dagen. Een enkele keer duren ze tot 2 weken.

• Maagdarmklachten, zoals misselijk zijn, braken, diarree, minder eetlust en buikpijn. Zeer zelden erg winderig zijn. 

  Blijft u er ook na enige dagen last van houden? Neem dan contact op met uw arts.

• Spierpijn, gewrichtspijn en zeer zelden spierstijfheid, spierzwakte, trillen. Verder spierkrampen en schokken door het hele lichaam (convulsies). 

  Heeft u hier last van? Neem dan contact op met uw arts. 

Zeer zelden (bij minder dan 1 op de 100 mensen)

• Verstopte neus, loopneus, opvliegers, duizelig zijn, hoest, oorpijn en opgezwollen lymfeklieren. 
   

  Blijft u last houden? Of krijgt u ernstige klachten? Neem dan contact op met uw arts.

• Keelontsteking, luchtweginfectie of een benauwd gevoel

  Neem contact op met uw arts als u hier last van krijgt.

• Een tintelend, prikkelend of doof gevoel

• Tranende of jeukende ogen, sneller last krijgen last van fel licht

• Mondklachten. Zoals een droge mond en zweren in uw mond

• Problemen met ongesteld zijn (menstruatiestoornissen). 

  Neem contact op met uw arts als u hier veel last van heeft.

• Overgevoeligheid. U merkt dat aan huiduitslag, rode huid, galbulten of jeuk. In zeldzame gevallen ontstaat er koorts, benauwdheid, opgezwollen lippen, tong of gezicht, flauwvallen of een ernstige huidafwijking. Waarschuw dan meteen uw arts.

  In beide gevallen mag u dit medicijn in de toekomst niet meer gebruiken. Geef daarom aan de apotheek door dat u overgevoelig bent voor dit vaccin. Het apotheekteam kan er dan op letten dat u dit vaccin niet opnieuw krijgt.

• Ziekten van het zenuwstelsel. Zoals een ziekte van de zenuwen die de spieren verzwakt of kan verlammen (syndroom van Guillain-Barré), ontsteking in het ruggenmerg en ziekte van de hersenen (encefalopathie). 

• Minder bloedplaatjes in uw bloed. Hierdoor heeft u meer kans op bloedingen. Waarschuw uw arts bij onverklaarbare blauwe plekken, rode puntjes op de huid, bloedneuzen of bij wondjes die te lang blijven bloeden.

  In zeer zeldzame gevallen ontstaat een ernstige bloedstollingsstoornis. U merkt dit aan koorts, bloeduitstortingen onder de huid, die eruit zien als kleine rode puntjes, soms moe of in de war zijn, gele kleur van uw oogwit en huid. Waarschuw dan direct een arts.

Heeft u last van een bijwerking? Meld dit dan bij het bijwerkingencentrum lareb. Hier worden alle meldingen over bijwerkingen van medicijnen in Nederland verzameld. Ik wil een bijwerking melden

Uitleg frequenties

Regelmatig : bij meer dan 30 op de 100 mensen
Soms : bij 10 tot 30 op de 100 mensen
Zelden : bij 1 tot 10 op de 100 mensen
Zeer zelden : bij minder dan 1 op de 100 mensen

Hoe?

De arts of verpleegkundige geeft de inenting (prik) in de spier van de bovenarm. 

Wanneer?

De inenting werkt pas na 2 tot 4 weken werkt. Reist u naar een land met risico op hepatitis A? Laat u dan minstens 4 weken voor vertrek vaccineren.

Meestal krijgt u 2 inentingen: 

• De eerste inenting beschermt u ongeveer 1 jaar.
• U krijgt meestal na een half jaar tot 1 jaar een tweede inenting. Daarna bent u minstens 30 jaar beschermd.

Heeft u hoge koorts op het moment van injectie, bijvoorbeeld door een infectie? Stel als het kan de vaccinatie dan uit tot u weer beter bent. De koorts kan namelijk erger worden.

Denkt u kort voor vertrek naar een risicoland pas aan de inenting? Regel hem dan alsnog zo snel mogelijk.

Bent u de tweede inenting (na maximaal 1 jaar) vergeten? Dan bent u misschien niet goed beschermd. Laat de tweede inenting alsnog zetten. Zo bent u voor lange tijd beschermd.

U hoeft de eerste inenting meestal niet opnieuw te krijgen. 

autorijden, alcohol drinken en alles eten?
Ja, dat kan. U mag autorijden, en u mag eten en drinken zoals u normaal doet.

Dit vaccin heeft wisselwerkingen met andere medicijnen. In de tekst hieronder staan alleen de werkzame stoffen van deze medicijnen, dus niet de merknamen. Of uw medicijn een van die werkzame stoffen bevat, kunt u nagaan in uw bijsluiter onder het kopje 'samenstelling'.

De onderstaande medicijnen verminderen de werking van het vaccin. Hierdoor bent u mogelijk onvoldoende beschermt. Overleg hierover met uw arts. Uw arts zal u extra controleren. Als het nodig is, krijgt u een tweede vaccinatie.

• Medicijnen tegen kanker die het afweer onderdrukken, zoals dasatinib, imatinib en methotrexaat.
• Bijnierschorshormonen, zoals betamethason, hydrocortison en prednisolon.
• Afweeronderdrukkende medicijnen gebruikt bij onder andere reumatoïde artritis en na een orgaantransplantaties, zoals azathioprine, ciclosporine en tacrolimus.

Als u stopt na 1 inenting, bent u 1 jaar beschermd tegen het hepatitis A-virus. Na 2 inentingen bent u minstens 30 jaar beschermd.

Ja, u heeft een recept nodig.

Hepatitis-A-vaccin is sinds 1992 internationaal op de markt. Dit vaccin is op recept te krijgen onder de merknamen Avaxim, Havrix en Vaqta.

In combinatie met hepatitis-B-vaccin is het op de markt te krijgen onder de merknamen Ambirix en Twinrix.

Deze tekst is opgesteld door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Deze tekst is gebaseerd op de bijsluiter van het beschreven medicijn en op andere, wetenschappelijke bronnen. Zoals medische richtlijnen, standaarden en literatuur. Bent u benieuwd hoe het apotheek.nl-team dit doet? Bekijk dan de video. Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst. De officiële bijsluiter van dit medicijn vindt u bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen op: www.cbg-meb.nl.